สาระน่ารู้

เศรษฐกิจและการค้ารัสเซียหลังครบรอบเข้าเป็นสมาชิกองค์การการค้าโลก (WTO) 1 ปี

1. สถานการณ์ทางเศรษฐกิจของรัสเซีย

เศรษฐกิจรัสเซียอยู่ในช่วงภาวะเศรษฐกิจถดถอย ซึ่งมีอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจเพียงร้อยละ 2 สาเหตุหนึ่งที่เศรษฐกิจรัสเซียถดถอย เนื่องจากเศรษฐกิจคู่ค้าที่เป็นตลาดส่งออกสำคัญของรัสเซียซบเซาอย่างต่อเนื่อง


2. สถานการณ์ทางการค้าของรัสเซีย

การค้าระหว่างประเทศของรัสเซียในปี 2556 (ม.ค.-ก.ค.) มีมูลค่า 320,832.31 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ลดลงจากช่วงเวลาเดียวกันของปี 2555 ร้อยละ 18.20 ประกอบด้วยการส่งออกมูลค่า 159,659.53 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ลดลงจากช่วงเวลาเดียวกันของปี 2555 ร้อยละ 31.33 และการนำเข้ามูลค่า 161,172.78 ล้านเหรียญสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นจากช่วงเวลาเดียวกันของปี 2555 ร้อยละ 0.92 สำหรับตลาดส่งออกสำคัญของรัสเซียล้วนส่งออกได้ลดลงทั้งสิ้นเมื่อเปรียบเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปี 2555 ได้แก่ เนเธอร์แลนด์ ตุรกี อิตาลี ยูเครน เยอรมนี จีน ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา สวิตเซอร์แลนด์ เกาหลีใต้


3. มาตรการทางการค้าที่สำคัญในระยะเวลา 1 ปีที่ผ่านมา

3.1 กำหนดมาตรการค่าธรรมเนียมรีไซเคิลรถยนต์ (Recylcling fee)
หลังจากรัสเซียเข้าเป็นสมาชิก WTO ได้เพียง 10 วัน (1 กันยายน 2555) รัสเซียได้ประกาศมาตรการค่าธรรมเนียมรีไซเคิลรถยนต์ที่เรียกเก็บกับรถยนต์จากต่างประเทศ ทำให้ผู้ส่งออกรถยนต์จากต่างประเทศมีต้นทุนเพิ่มขึ้น และราคารถยนต์สูงขึ้นด้วยเช่นกัน

3.2 การปรับลดอัตราโควต้าภาษี (Tariff rate quotas; TRQs)
ทั้งในและนอกโควต้าของเนื้อหมู โดยอัตราภาษีในโควต้าลดลงจากร้อยละ 15 เหลือ ร้อยละ 0 และอัตราภาษีนอกโควตาลดลงจาก ร้อยละ 75 เหลือร้อยละ 65 แต่เนื้อวัวได้มีการปรับเพิ่มอัตราภาษีนอกโควต้าเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 50 เป็นร้อยละ 55

3.3 การปรับปริมาณโควต้านำเข้าเนื้อสัตว์ในปี 2556
พบว่า ปริมาณโควต้าของเนื้อวัวเพิ่มขึ้น 10,000 ตัน เป็น 570,000 ตัน และปริมาณโควต้าเนื้อหมูลดลงจาก 472,000 ตัน เหลือเพียง 400,000 ตัน

3.4 มาตรการห้ามนำเข้าเนื้อสัตว์ เนื่องด้วยเหตุผลทางสุขอนามัยพืชและสัตว์ (SPS)
ในช่วงระยะเวลาที่ผ่านมารัสเซียได้ใช้มาตรการห้ามนำเข้าเนื้อสัตว์ชั่วคราวกับหลายประเทศ อาทิ สหรัฐอเมริกา บราซิล กรีซ ลิทัวเนีย เป็นต้น สาเหตุที่รัสเซียห้ามนำเข้าเนื้อสัตว์ส่วนใหญ่เกิดจากเนื้อสัตว์จากประเทศดังกล่าวมีสารเร่งเนื้อแดง (Ractopamine) เจือปน ซึ่งรัสเซียเกรงว่าจะมีผลกระทบต่อสุขภาพของผู้บริโภคภายในประเทศ


4. การค้า การผลิต และการบริโภคภายในประเทศรัสเซียหลังเข้าเป็นสมาชิก WTO

4.1 การค้าปลีกได้รับประโยชน์จากการเป็นสมาชิก WTO มากที่สุด
เนื่องจากผู้ประกอบการสามารถนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศในราคาที่ต่ำลง และจำหน่ายสินค้าได้มากขึ้น

4.2 การผลิตในบางสาขาได้รับผลกระทบทางลบ โดยเฉพาะผู้ผลิตในอุตสาหกรรมอาหาร
เนื่องจากมีสินค้านำเข้าจากต่างประเทศที่มีราคาถูกลงเข้ามาแข่งขันกับสินค้าของรัสเซียมากขึ้น

4.3 การบริโภค ผู้บริโภคภายในประเทศไม่พบการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
หลังที่รัสเซียเข้าเป็นสมาชิก WTO เนื่องจากราคาสินค้าขายปลีกที่ผู้บริโภคคาดว่าจะลดลงหลังจากเข้า WTO นั้น ไม่ได้ลดลงมากเท่าที่ผู้บริโภคหวังไว้


5. ข้อคิดเห็น

5.1 การที่เศรษฐกิจรัสเซียถดถอยลงในปี 2555-2556
อาจไม่ได้เกิดจากการเข้าเป็นสมาชิก WTO แต่ปัจจัยหลักอาจเป็นเพราะเศรษฐกิจคู่ค้าสำคัญต้องเผชิญภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว และนักวิเคราะห์ต่างๆ เห็นพ้องกันว่าผลกระทบที่เกิดจากการเข้าเป็นสมาชิก WTO ของรัสเซียคงต้องใช้ระยะเวลาอย่างน้อย 3-5 ปี จึงจะเห็นผลอย่างชัดเจนและเป็นรูปธรรม และสามารถตัดสินได้ว่าผลที่เกิดขึ้นเกิดจากการเข้าเป็นสมาชิก WTO จริงหรือไม่

5.2 ในระยะยาวผู้บริโภคน่าจะได้รับประโยชน์
เพราะจะมีสินค้าให้บริโภคได้หลากหลาย มากขึ้น และบริโภคสินค้าในราคาที่ต่ำลง แต่การเข้าเป็นสมาชิก WTO นี้จะส่งผลกระทบต่อโครงสร้างตลาดภายในรัสเซียที่จะเกิดการแข่งขันมากขึ้น และทำให้ผู้ผลิตชาวรัสเซียต้องมีการปรับตัว เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพทางการผลิตของตนให้สามารถแข่งขันกับสินค้าจากต่างประเทศได้

5.3 กลไกตลาดและการค้าแบบเสรีจะเริ่มค่อยๆ เข้ามามีบทบาทกับตลาดสินค้ารัสเซียมากขึ้นในระยะยาว
เพราะการเข้าเป็นสมาชิก WTO จะทำให้รัสเซียต้องลดอุปสรรคทางการค้าและลดมาตรการอุดหนุนลง ตามระยะเวลาที่รัสเซียได้ให้สัญญาไว้ต่อ WTO



สำนักทวิภาคี
กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ
กันยายน 2556

02/10/2015



กลับหน้าหลัก