สาระน่ารู้

ขั้นตอนการชำระเงินในการส่งสินค้าจากไทยไปรัสเซีย

การชำระเงินในการส่งสินค้า
ขั้นตอนการชำระเงินในการส่งสินค้าจากไทยไปรัสเซีย
(How to secure payments for deliveries from Thai companies to Russian companies)


กฎหมายควบคุมการทำธุรกรรมการค้าระหว่างระหว่างประเทศ

กฎหมายแพ่งของรัสเซีย กำหนดให้สินค้า บริการ และสินทรัพย์ทางการเงินสามารถเคลื่อนย้ายได้เสรีในรัสเซีย และภายใต้กฎหมายนี้ นิติบุคคลและบุคคลต่างชาติสามารถได้รับการปฏิบัติที่เท่าเทียมกับคู่ค้าฝ่ายรัสเซีย กฎหมายศุลกากร ในปัจจุบันซึ่งบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 2004 ลดระยะเวลาการดำเนินการทางศุลกากรจาก 10 วัน เหลือ 3 วัน โดยทั่วไป ผู้นำเข้าสินค้าจะเป็นฝ่ายดำเนินการ Incoterms (International Commercial Terms) ธุรกรรมการค้าต่างประเทศกับบริษัทรัสเซียจะต้องเป็นไปตาม Incoterms ซึ่งเป็นระเบียบทางการค้าระหว่างประเทศ มีจุดหมายเพื่อสร้างความชัดเจนในเรื่องการแบ่งแยกหน้าที่ ต้นทุนและความเสี่ยงระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายสินค้าในส่วนที่เกี่ยวกับการส่งมอบสินค้า


การควบคุมเงินตราต่างประเทศ

สินค้าและบริการไม่สามารถขายในรัสเซียเป็นเงินตราต่างประเทศ บุคคลต่างชาติจะต้องแลกเงินตราต่างประเทศเป็นเงินรูเบิล นิติบุคคลต่างชาติจะต้องปฏิบัติตามระเบียบการใช้เงินรูเบิลในรัสเซีย ซึ่งรวมถึงการซื้อและการใช้เงินรูเบิล การนำเข้าและส่งออกเงินรูเบิล และสามารถเปิดบัญชีเงินตราต่างประเทศในรัสเซียโดยไม่ต้องมีใบอนุญาตจากธนาคารชาติ

ระเบียบข้อบังคับสำหรับนิติบุคคลรัสเซีย

บริษัทรัสเซียที่จะเปิดบัญชีนอกประเทศรัสเซียจะต้องมีใบอนุญาตจากธนาคารรัสเซีย แต่สามารถเปิดบัญชีเงินตราต่างประเทศในธนาคารในประเทศ เพื่อทำธุรกรรมต่าง ๆ ได้ และสามารถซื้อเงินตราต่างประเทศจากตลาดในประเทศเพื่อชำระ invoice ให้แก่ผู้ส่งออก

ระเบียบข้อบังคับสำหรับนิติบุคคลต่างชาติ

สำนักงานตัวแทนและสาขาของบริษัทต่างชาติในรัสเซียสามารถทำธุรกรรมเงินตราต่างประเทศโดยไม่ต้องมีใบอนุญาตพิเศษ และสามารถโอนเงินตราต่างประเทศระหว่างสำนักงานใหญ่และสำนักงานตัวแทนได้โดยไม่มีข้อจำกัด ปัจจุบัน รัสเซียผ่อนคลายระเบียบเกี่ยวกับการควบคุมเงินตรา แต่ยังคงมีข้อจำกัดในบางเรื่อง เช่น ห้ามการจ่ายเงินตราต่างประเทศสำหรับผู้มีถิ่นพำนักในรัสเซีย โดยมีข้อยกเว้นบางกรณี


การค้าต่างประเทศและการนำเข้าของรัสเซีย

ในช่วงปี 2003 -2008 การค้าต่างประเทศของรัสเซียขยายตัวอย่างมาก สินค้าเข้าส่วนใหญ่คือ ยานยนต์ เครื่องจักร และอุปกรณ์ ในขณะที่การนำเข้าสินค้าอุปโภคบริโภคมากขึ้นเรื่อย ๆ ในปี 2007 การนำเข้าส่วนใหญ่มาจาก EU (43.5%) รองลงมาคือ CIS (15%) และจีน (12.2%) จากไทยมีสัดส่วน 0.5% การนำเข้าไม่ถูกกฎหมายยังคงขยายตัว โดยมีการประมาณว่าการนำเข้าที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมายมีสัดส่วน 15 – 50% ซึ่งสร้างความเสี่ยงให้แก่ผู้ที่เกี่ยวข้อง


เอกสาร

สัญญา – เป็นเอกสารสำคัญในการซื้อขายสินค้าระหว่างผู้ส่งออกของไทยและบริษัทรัสเซีย ในการเจรจาจัดทำสัญญา ผู้ส่งออกไทยจำเป็นต้องเจรจาเพื่อให้สัญญาช่วยลดความเสี่ยงและพิทักษ์ผลประโยชน์ของผู้ส่งออกให้มากที่สุด โดยจะต้องครอบคลุมเรื่องการประกันภัย การระงับข้อพิพาท วิธีการจ่ายเงิน ความเสี่ยงด้านการสูญหาย ซึ่งควรระบุว่าทันทีที่สินค้าออกจากประเทศไทย ผู้ส่งออกของไทยไม่ต้องเป็นฝ่ายรับผิดชอบสินค้า โดยที่การระบุข้อความดังกล่าวเป็นสิ่งจำเป็น ผู้ส่งออกของไทยควรจะว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษาทางกฎหมายในการร่างสัญญาที่จะทำกับบริษัทรัสเซีย

Letter of Credit (L/C) - ไม่เกี่ยวข้องกับกรณีที่ผู้ซื้อไม่ยอมรับสินค้า หรือการแก้ไขปัญหาดังกล่าว ฉะนั้น ผู้ส่งออกจึงไม่สามารถวางใจว่า L/C จะช่วยประกันการส่งออก จึงจำเป็นต้องทำสัญญาที่ครอบคลุม


เครื่องมือทางธนาคารที่ใช้ในการค้ากับต่างประเทศ

ในอดีต บริษัทต่างชาติส่วนใหญ่ลดความเสี่ยงโดยการกำหนดให้ผู้นำเข้ารัสเซียชำระเงินค่าสินค้าล่วงหน้า แต่ปัจจุบันเครื่องมือทางธนาคารมีความสำคัญเพิ่มขึ้น อาทิ L/C, promissory notes, exchange bills, banking guarantees ในอดีต ผู้ส่งออกประสบปัญหาเรื่องการชำระเงินจากผู้นำเข้ารัสเซีย แต่ปัจจุบัน หลายประเทศและธนาคารต่างชาติมีการติดต่อกับธนาคารชั้นนำของรัสเซียเพื่อส่งเสริมการค้า

ตั้งแต่ทศวรรษที่ 1990 ระบบธนาคารรัสเซียมีการพัฒนามาก และสามารถทำหน้าที่สนับสนุนการค้าระหว่างประเทศ การใช้ banking guarantees จะเป็นวิธีที่ดีที่สุดเพื่อลดความเสี่ยงในการติดต่อกับผู้นำเข้ารัสเซีย รายงานฯ ระบุข้อแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับ L/C และสถานะของธนาคารรัสเซีย

Documentary L/C

เป็นเครื่องมือที่ใช้แพร่หลายที่สุดในการทำการค้าระหว่างผู้ส่งออกกับผู้นำเข้า ธนาคารรัสเซียให้บริการแก่ผู้นำเข้ารัสเซียสำหรับ L/C ต่อไปนี้: Reserve/standby L/C; revolver L/C; transferable L/C; L/C with red clause (advanced payment)

ประโยชน์ของ Documentary L/C
มีหลายประการ อาทิ

  1. ระบุพันธะในการจ่ายเงินอย่างชัดเจน ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อผู้ส่งออก และสร้างความน่าเชื่อถือให้แก่ผู้ส่งออกและผู้นำเข้า
  2. ชื่อเสียงของธนาคาร ที่ออก L/C เป็นประโยชน์ต่อผู้ส่งออกและผู้นำเข้า
  3. ขจัดความเสี่ยงสำหรับผู้ส่งออก
  4. ผู้เชี่ยวชาญของธนาคารจะทำหน้าที่ตรวจสอบเอกสารอย่างละเอียดและไม่ลำเอียง
  5. เป็นไปตาม Uniform Customs and Practice for Documentary Credits of the International Chamber of Commerce
  6. ลดความเสี่ยงของค่าเงินและทางการเมือง

ในส่วนของผู้นำเข้ารัสเซีย จะได้ประโยชน์จากการใช้ L/C คือ

  1. การประกันว่าจะต้องจ่ายเงินเมื่อมีการส่งสินค้ามาแล้ว
  2. การประกันว่าสินค้าเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
  3. ไม่จำเป็นต้องจ่ายเงินล่วงหน้าทั้งจำนวน
  4. ธนาคารสามารถให้สินเชื่อแก่ลูกค้ารัสเซียเพื่อการสั่งสินค้า

การใช้ L/C จากธนาคารชั้นนำของรัสเซียเป็นหลักประกันความปลอดภัยและให้ความมั่นใจแก่ ทุกฝ่าย ซึ่งธนาคารเหล่านี้ (เช่น Sberbank, VTB) ส่วนใหญ่ออก L/C ให้แก่ผู้นำเข้า และให้บริการศึกษาข้อมูล (due diligence) อย่างครอบคลุมให้แก่ทุกฝ่าย

ในการออก L/C ธนาคารจะพิจารณาความเสี่ยงต่าง ๆ เช่น จากการที่ผู้ส่งออกไม่สามารถหรือปฏิเสธคืนเงินที่จ่ายล่วงหน้า ผู้ส่งออกไม่สามารถส่งสินค้าตามสัญญา ซึ่งสามารถลดความเสี่ยงโดยการใช้ documentary L/C

การยืนยัน L/C

ธนาคารชั้นนำของรัสเซียบางแห่ง (เช่น Sberbank) มีบริการติดต่อขอรับการยืนยัน L/C โดยธนาคารต่างชาติรายอื่นที่มีชื่อเสียง ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงของบริษัทต่างชาติในเรื่องการไม่ชำระเงินสำหรับสินค้าที่ส่งไปรัสเซียแล้ว

การให้เงินทุนเพื่อการค้า

ธนาคารรัสเซียอาจให้เงินทุนระยะยาวเพื่อการสั่งสินค้า โดยวิธีการ uncovered L/C ธนาคารใช้วิธีการ clean encashment สำหรับ promissory notes


การประกันภัย

Commercial credit insurance
บริษัทรัสเซียที่สั่งซื้อสินค้าจากต่างประเทศมักจะได้รับเงื่อนไขพิเศษในการจ่ายเงิน (commercial credit) อย่างไรก็ตาม การจ่ายเงินลักษณะนี้จะเพิ่มความเสี่ยงให้แก่ ผู้ส่งออก เนื่องจากผู้ซื้ออาจจะชำระเงินล่าช้าหรือไม่ชำระเงินเลย

Cargo insurance
ครอบคลุมระยะเวลาตั้งแต่ออกจากโกดังสินค้าต้นทางจนถึงโกดังสินค้าปลายทาง Advance payment insurance บริษัทประกันของรัสเซียให้บริการชดเชยคืนเงินจ่ายล่วงหน้าในกรณีบริษัทต่างชาติไม่ส่งสินค้าหรือบริการ โดยก่อนการทำสัญญาการค้า บริษัทประกันจะตรวจสอบความน่าเชื่อถือของผู้ส่งออกตามที่ผู้นำเข้าร้องขอ

Export credit insurance
การประกันประเภทนี้ครอบคลุมความเสี่ยงทางการค้าและทางการเมืองในขอบข่ายของการส่งออกในรูปของ commercial credit

Freight forwarders’ liability insurance
เป็นการประกันความรับผิดชอบสำหรับผู้ให้บริการส่งสินค้า Container insurance การประกันในส่วนที่เกี่ยวกับตู้สินค้า


การชำระเงินที่ค้างชำระและเกินกำหนด

  • การดำเนินการในกรณีคู่ค้ารัสเซียไม่ชำระเงินค่าสินค้าตรงเวลามีหลายวิธี
  • บริษัทของไทยควรดำเนินการทุกวิถีทางในการเจรจากับบริษัทรัสเซียเพื่อ ขอทราบเหตุผลของการชำระเงินล่าช้า และพยายามประนอมหนี้ที่ค้างชำระ เพราะแม้แต่บริษัทขนาดใหญ่อาจจะมีปัญหาสภาพคล่องของเงินที่ทำให้ไม่สามารถ ชำระเงินตรงเวลาได้
  • การแก้ไขปัญหาที่อาจเป็นไปได้คือ การขายหนี้ค้างชำระแก่หน่วยงานทวงหนี้หรือธนาคาร แต่ธุรกิจนี้ยังไม่ค่อยพัฒนา (รายงานฯ ระบุรายละเอียดบริษัทที่ให้บริการนี้ 4 แห่ง)
  • ร้องต่อศาลของรัสเซีย ซึ่งสิ้นเปลืองเวลาและทรัพยากร และอาจไม่ประสบความสำเร็จ

การตรวจสอบข้อมูล (due diligence) ของคู่ค้ารัสเซีย

  • การตรวจสอบข้อมูลของคู่ค้ารัสเซียเป็นกระบวนการสำคัญสู่ความสำเร็จใน การทำธุรกิจในรัสเซีย แต่เป็นที่ทราบกันดีว่า รัสเซียขาดข้อมูลเกี่ยวกับบริษัท ชื่อเสียง และความน่าเชื่อถือของบริษัทในรัสเซีย รายงานฯ จึงระบุข้อแนะนำเพื่อการตรวจสอบข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพ ดังนี้
  • ข้อมูลด้านการเงินและประวัติความน่าเชื่อถือ รัสเซียไม่มีสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือในลักษณะบริษัทตะวันตก แต่สามารถหาข้อมูลทางการเงินและความน่าเชื่อถือได้จากแหล่งต่าง ๆ เช่น State Statistics Committee เว็บไซต์ของบริษัท และแหล่งอื่น ๆ เช่น สื่อมวลชนและ internet , National Credit Bureau และขอแนะนำให้บริษัทไทยว่าจ้างหน่วยงานวิจัยเพื่อรวบรวมข้อมูลทางการเงินและ การตลาดของบริษัทรัสเซีย
  • ควรตรวจสอบคุณลักษณะที่บริษัทรัสเซียที่น่าเชื่อถือมักจะมี ได้แก่ การมีส่วนร่วมในองค์กรอุตสาหกรรมและธุรกิจ มีเว็บไซต์ที่ดีและมีข้อมูลเกี่ยวกับบริษัท การใช้บริการธนาคารชั้นนำและบริษัทประกัน การเปิดเผยข้อมูลทางการเงินและเจ้าของบริษัท ข้อมูลเกี่ยวกับการตลาดที่ดี ซึ่งแม้ว่าข้อมูลเหล่านี้จะไม่สามารถรับประกันความน่าเชื่อถือของบริษัทได้ 100% แต่ก็มีประโยชน์ต่อกระบวนการตรวจสอบข้อมูล
  • การสัมภาษณ์บุคคลในวงการตลาดและผู้เชี่ยวชาญที่จะสามารถประเมินชื่อเสียงของบริษัทและความเสี่ยงในการทำการค้าด้วย
  • การสร้างความสัมพันธ์ระยะยาวกับหุ้นส่วนรัสเซีย เช่นบริษัทนายหน้าด้านศุลกากร (custom brokers) ซึ่งจะสามารถคัดเลือกบริษัทหรือลูกค้าให้แก่บริษัทไทยได้

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการค้าระหว่างบริษัทรัสเซียและบริษัทต่างชาติ

รายงานฯ ระบุรายละเอียดหน่วยงานดังนี้

  • หน่วยงานราชการ
  • องค์กรที่สำคัญด้านธุรกิจและการลงทุน
  • บริษัทที่ปรึกษาทางธุรกิจชั้นนำในรัสเซีย
  • บริษัทที่ปรึกษากฎหมาย
  • ธนาคารชั้นนำในรัสเซีย
  • บริษัทประกันภัยชั้นนำ
  • สถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือ 

ที่มา: http://www.thaibiz.net/th/knowledge/13854/
4 ตุลาคม 2556

10/04/2013



กลับหน้าหลัก