คำถามยอดฮิต

ทำธุรกิจกับชาวรัสเซียอย่างไร?

คำนำ

การเขียนคู่มือนำเที่ยวไม่ใช่เรื่องง่าย(โดยเฉพาะอย่างยิ่งคู่มือนำเที่ยวรัสเซีย)
การเขียนคู่มือนำเที่ยวเป็นสิ่งที่ยาก
การเขียนคู่มือนำเที่ยวสำหรับนักธุรกิจนั้นเป็นสิ่งที่ยากมาก
การเขียนคู่มือนำเที่ยวเกี่ยวกับรัสเซียสำหรับนักธุรกิจ…เป็นสิ่งที่เกือบจะเป็นไปไม่ได้!

การเขียนหนังสือนำเที่ยวแต่ละเล่มเป็นเรื่องที่ยาก แต่ก็เป็นเรื่องที่ประเสริฐ เป็นการนำเสนอผู้อ่านโดยย่อเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี ตลอดจนสถานที่ท่องเที่ยวของประเทศนั้น ๆ รวมไปถึงการให้ข้อมูลที่ถูกต้อง ซึ่งครอบคลุมไปถึงทุกแง่มุมในการดำรงชีวิต คู่มือนำเที่ยวต้องมีความแน่นอนและถูกต้อง จะต้องให้ความมั่นใจแก่ผู้เดินทางซึ่งกำลังจะเดินทางไปยังที่ ๆ ตนไม่เคยไปมาก่อน จะต้องเป็นดั่งเข็มทิศที่ใช้นำทางไปในดินแดนที่ไม่เคยสัมผัส ซึ่งทั้งหมดนี้ก็เป็นเรื่องยากเมื่อกล่าวถึงประเทศรัสเซีย ชีวิตปัจจุบันได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วจนข้อมูลในคู่มือนำเที่ยวแต่ละเล่มได้ล้าสมัยก่อนที่จะทำการตีพิมพ์เลยก็ว่าได้

แต่สิ่งหนึ่งในประเทศรัสเซียที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างช้า ๆ และไม่ค่อยจะอยากเปลี่ยนนัก ได้แก่ “ผู้คน” เกี่ยวกับพวกเขาเหล่านี้เอง…เกี่ยวกับชาวรัสเซีย บุคลิก ความเคยชิน ความมีแนวโน้มที่จะชอบในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง พฤติกรรม และการติดต่อสื่อสารของพวกเขา เหล่านี้เป็นสิ่งที่ควรเขียนถึง สิ่งแรกที่นักธุรกิจคนใดก็ตามที่กำลังจะเดินทางมาสู่ประเทศรัสเซียจะต้องจำ ก็คือสิ่งที่สำคัญที่สุดของประเทศนี้ กล่าวคือ ผู้คน “บิดาของปวงประชา” โจเซฟ สตาลิน ได้ทำการนำเสนอสโลแกนที่เป็นที่รู้จักกันทั่วไปในประเทศรัสเซีย “บุคลากรสำคัญ ๆ แก้ปัญหาได้ทุกเรื่อง” ผู้นำคนใดก็ตามในประเทศรัสเซียต่างก็รู้ดีว่ามันเป็นเรื่องจริงเพียงใด บ่อยครั้งที่ธุรกิจที่น่าจะประสบความล้มเหลว กลับประสบความสำเร็จได้เพราะความศรัทธาอันแรงกล้าของบุคคลเหล่านั้น และสิ่งที่น่าจะประสบความสำเร็จก็กลับล้มเหลวเพราะขาดพวกเขา จงหาคนหรือกลุ่มคนที่ถูกต้อง แล้วเรื่องทั้งหมดจะลงเอยด้วยดีเอง เรื่องทั้งหมดจะผ่านไปได้ด้วยตัวเอง สิ่งเดียวกันนี้เราสามารถนำมากล่าวถึงการทำธุรกิจในประเทศรัสเซีย กล่าวคือ จงหาผู้ที่จะทำการติดต่อด้วยให้ถูกต้อง แล้วก็ไม่ต้องมีเรื่องกังวลอีกต่อไป และหนึ่งในคุณสมบัติที่สำคัญที่สุดในตัวของผู้ที่จะทำการติดต่อนี้ก็คือ ความต้องการที่จะทำธุรกิจกับคุณ

บางครั้งชาวตะวันตกก็ไม่สามารถเข้าใจรูปแบบในการทำธุรกิจของคนรัสเซียได้ง่าย ๆ ในหนังสือนิตยสารฉบับหนึ่งของมอสโกได้มีการทำแบบสำรวจบรรดาบริษัทชั้นนำของมอสโก เหล่าผู้บริหารจะต้องตอบคำถามที่ว่า “หากเป็นไปได้คุณจะรับเจ้าหน้าที่ชาวต่างชาติเข้ามาทำงานหรือไม่?” และคำตอบที่ได้ส่วนใหญ่ให้ผลในทางลบ ปัญหาทั้งหมดนี้เกิดจากความไม่เข้าใจทางด้านวัฒนธรรม จากมุมมองที่ตรงข้ามกันในการทำธุรกิจโดยสิ้นเชิง

เป็นที่รู้กันดีว่าผู้เชี่ยวชาญชาวตะวันตกมากมายที่ทำงานกับคู่ค้าชาวรัสเซียและในบริษัทรัสเซียต่าง ๆ ได้ประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน หรือในบางครั้งก็เรียกว่าประสบความสำเร็จเป็นอย่างมาก สืบเนื่องจากความสำเร็จดังกล่าวนี้เอง เราจำเป็นต้องจำกฎข้อที่สอง คือ เราเล่นเกมส์ตามหลากกฎหลายกติกา และนี่คือเรื่องปกติ เป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ที่จะนำเอารูปแบบหรือกฎเกณฑ์ใด ๆ ของการดำเนินธุรกิจของต่างชาติมาใช้ที่ประเทศรัสเซีย เรามีความจำเป็นที่จะยอมรับและทำความเข้าใจกับมัน แต่ก็ไม่จำเป็นจะต้องเพียรอ่านคู่มือนำเที่ยว แล้วพยายามทำตัวให้เหมือนกับคนรัสเซีย คนรัสเซียคาดหวังที่จะได้พบกับการวางตัว “อย่างเป็นต่างชาติ” ของคุณ สิ่งสำคัญก็คือ คุณควรจะต้องเป็นตัวของตัวเองเมืออยู่ในสถานการณ์เช่นนี้ มีสติในการมองภาพรวมเกี่ยวกับลักษณะเฉพาะของวิถีชีวิตแบบรัสเซีย เพื่อที่จะได้ไม่สร้างความไม่พอใจแก่พวกเขา และเพื่อที่จะได้ไม่อยู่ในสถานะของผู้ไม่พอใจเสียเอง

และท้ายที่สุด กฎข้อที่สามซึ่งเป็นข้อที่สำคัญที่สุดสำหรับการเดินทางมาสู่ประเทศรัสเซีย เราไม่สามารถที่จะคาดเดาสถานการณ์ได้ทั้งหมด ดังนั้นสิ่งที่จะช่วยได้ดีที่สุดก็คือการที่เรารู้จักกับใครเป็นการส่วนตัว และการติดต่อสื่อสารที่คนทั้งประเทศใช้ ในที่ ๆ ชาวยุโรปจะต้องใช้การให้บริการทั้งระบบ ที่ประเทศรัสเซียนี้คนเพียงคนเดียวสามารถจัดการกับทุกอย่างได้อย่างไม่ยากนัก ยกตัวอย่างเช่น เพื่อนที่เป็นสุภาพสตรี ภรรยาของคู่ค้าทางธุรกิจ ผู้ดูแลตึก ยามเฝ้าโรงแรม คุณยายที่เป็นเพื่อนบ้านห้องข้าง ๆ เขาเหล่านี้สามารถแบ่งปันทุกอย่างกับคุณได้ นับตั้งแต่ประสบการณ์ในการใช้ชีวิตไปจนถึงเรื่องการให้ยืมเงินสด ผู้ที่ชื่นชอบระบบเฟมินิสต์คงจะดีใจหากได้รู้ว่า ในสถานการณ์เหล่านี้ผู้หญิงสามารถจัดการทุกอย่างได้ดีกว่า และเกี่ยวกับเรื่องการดำรงชีวิตนั้นก็ควรที่จะถามพวกเธอจะดีกว่า เช่นเดียวกับเหล่านางเอกในเทพนิยายเรื่องต่าง ๆ ของรัสเซีย พวกเธอได้ช่วยฉุดเหล่าพระเอกออกมาจากสถานการณ์ที่คับขันโดยการใช้กระจกวิเศษ หรือ ถ้วยวิเศษ

คุณไม่มีความจำเป็นที่จะต้องกลัวการเดินทางมายังมอสโก ถึงแม้ว่าธุรกิจของคุณอาจจะไม่ประสบความสำเร็จ แต่คุณก็เหมือนกับได้รางวัลที่ได้มารู้จักกับประเทศที่สวยงาม ทั้งยังยิ่งใหญ่แม้ในสภาวะที่มีวิกฤติการทางเศรษฐกิจดังปัจจุบัน ชาวต่างชาติมากมายที่เคยได้มาเยือนประเทศรัสเซียต่างกลับมาเยือนอีกครั้งแล้วครั้งเล่าเพื่อค้นหาอะไรสักอย่างที่ไม่สามารถหาได้ในโลกของตัวเอง รัสเซียเป็นประเทศที่มีโอกาสรออยู่มากมาย และมีความเป็นไปได้ทางธุรกิจมากกว่าประเทศอื่น ๆ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญที่ผู้จัดการใหญ่ของบริษัท Coca-cola สาขามอสโก ได้ตอบคำถามของผู้สือข่าวคนหนึ่งที่ว่า “คุณอยากกลับบ้านหรือไม่?” เขาตอบว่า “ไม่ เพราะที่ประเทศรัสเซียนี้น่าสนใจกว่าที่ประเทศอื่นมาก เพราะเป็นที่ ๆ มีสิ่งท้าทายรออยู่ทุกวัน”



แปลจาก Как иметь дело с русскими. Путеводитель по России для деловых людей. หน้า 7-9
แปลโดย ดร. วีณารัตน์ วรวงษ์ Moscow State University, People’s Friendship University of Russia
Published on พฤษภาคม 11, 2010 by venograd
เผยแพร่ใน http://www.meekaorussia.com

02/09/2015



กลับหน้าหลัก